Các cụm từ “not in a million years” “fat chance” “out of the question” là 3 trong số 30 cách người bản ngữ dùng để diễn tả ý phủ định.

Tháng 2/2018, đại diện Bộ GD&ĐT cho biết, trong chương trình giáo dục phổ thông mới, môn tiếng Anh sẽ đảm bảo đánh giá đủ kiến thức, bao gồm ngữ pháp, từ vựng, ngữ âm. Đây là bước ngoặt thay đổi lớn trong việc dạy và học tiếng Anh.

Chia sẻ với Zing.vn, Đặng Trần Tùng - một trong 5 người đầu tiên đạt điểm IELTS 9.0 tại Việt Nam - bàn luận về cách học tiếng Anh sao cho hiệu quả.

Cha mẹ không nên thúc ép con học tiếng Anh

- Việc học tiếng Anh thực sự quan trọng trong phần phát âm, trong khi đó ở thành phố, việc vận dụng giáo viên bản ngữ là hiệu quả. Theo Tùng, nhà trường có nên tăng cường tiếp cận với đội ngũ giáo viên này để đưa vào trường học hay không?

- Hiện nay Hà Nội có liên kết với các trung tâm ngoại ngữ để đưa giáo viên bản ngữ vào trường học. Bên cạnh những trung tâm chất lượng lại cũng có những nơi chưa đảm bảo.

Có phụ huynh bắt con học IELTS từ cấp một vì áp lực giỏi tiếng Anh(图1)

Đặng Trần Tùng - một trong 5 người đầu tiên đạt điểm IELTS 9.0 tại Việt Nam. Ảnh: NVCC

Tất nhiên, khi học tiếng Anh, đặc biệt là phát âm, xu hướng chuộng giáo viên bản ngữ là rất dễ hiểu. Một điều mà chúng ta cần phải lưu ý, đó là với những người bản ngữ, tiếng Anh đã là ngôn ngữ mẹ đẻ của họ rồi, họ sinh trưởng giữa môi trường giao tiếp toàn bằng tiếng Anh. Điều này tạo ra một trở ngại lớn khi người bản ngữ đến dạy cho người Việt Nam. Họ sẽ khó đồng cảm với những khó khăn người Việt gặp phải, đồng nghĩa với việc khó tìm ra biện pháp khắc phục tối ưu.

Thêm vào đó, nếu giáo viên bản xứ không có kỹ năng sư phạm, có thể khiến học viên không những thấy không hứng thú trong giờ dạy mà còn khó đạt được kết quả rõ ràng.

Do đó, tôi cho rằng, những giáo viên phù hợp nhất với người Việt có lẽ chính là những người Việt giỏi tiếng Anh và có thể phát âm chuẩn như người nước ngoài. Bởi hơn bất kỳ ai hết, chỉ những người Việt mới hiểu được khó khăn của người Việt là gì, và có thể cung cấp động lực cũng như phương pháp để người học có thể đạt được khả năng phát âm tương tự.

- Với trẻ em, để trẻ nói tiếng Anh tốt việc đầu tiên cần làm có phải là thay đổi nhận thức của cha mẹ không? Học tiếng Anh có nên nóng vội hay không?

- Từ kinh nghiệm của chính bản thân và xung quanh, theo tôi, cha mẹ hoàn toàn không nên nóng vội hay thúc ép con mình học tiếng Anh. Có một số phụ huynh còn tính gửi con mình học IELTS từ cấp 1.

Tất nhiên, là người đầu tư cho con em đi học, các cha mẹ thường hay sốt ruột, muốn phải có kết quả rõ ràng, phản ánh bằng điểm số cụ thể. Nhưng chúng ta cần nhớ rằng trẻ con chỉ học tốt nhất khi chúng thấy thoải mái nhất.

Nếu cha mẹ thúc ép chúng học, điều đó sẽ gây ra phản ứng ngược và có thể khiến đứa trẻ cảm thấy sợ học tiếng Anh và không bao giờ muốn học nữa. Cha mẹ hãy là người khiến các con muốn học tiếng Anh một cách chủ động.

Đầu tiên, hãy giúp con trải nghiệm thật nhiều và tìm ra một lĩnh vực mà con đam mê - đó có thể là công nghệ, nghệ thuật, tự nhiên... Sau đó, hãy tạo điều kiện, giúp con tìm hiểu về đam mê của mình sâu hơn thông qua tiếng Anh - video, sách vở, website. Quá trình cùng tìm hiểu với con vừa giúp trẻ học tiếng Anh tốt và hăng say hơn, cha mẹ đồng thời cũng thấy “ghiền” và tự học được một cái gì đấy, dù ít dù nhiều.

Đồng ý là có những thời điểm trong cuộc đời con người mà chúng ta phải học thật căng thẳng tập trung để phục vụ cho mục đích cá nhân, ví dụ như đi du học hoặc xin việc. May mắn thay, tuổi thơ không phải một trong các thời điểm đó. Hãy để “mưa dầm, thấm lâu” cho trẻ được tiếp xúc với tiếng Anh một cách thật tự nhiên, để trẻ em tự thấy được vẻ đẹp tiếng Anh thay vì quá thuyết phục, uốn nắn các con.

Ứng dụng quan trọng hơn định nghĩa

- Thực hành là một phần quan trọng trong học tiếng Anh giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn thông qua các tinh huống thực tế và có cảm xúc. Việc dạy và học tiếng Anh nói chung cần chú trọng điều này như thế nào? Là một giáo viên, anh có thể chia sẻ kinh nghiệm về việc chia nhóm, đặt tình huống, thành lập câu lạc bộ, hội nhóm học tiếng Anh ra sao?

- Ai cũng biết học đi đôi với hành, nhưng đáng tiếc là phương pháp học tiếng Anh của rất nhiều người trong chúng ta, đặc biệt là các bạn học sinh lại không tuân theo chân lý này.

Hãy cứ lấy đơn cử là việc học từ. Rất nhiều người khi học từ mới ghi chép rất nắn nót các từ vào hai cột, cột thứ nhất là từ tiếng Anh và cột thứ hai là nghĩa tiếng Việt. Nhưng điều này hoàn toàn không giúp chúng ta hiểu sâu từ vựng.

Có những bạn khá hơn, đặt thêm một câu ví dụ vào, coi như là thực hành. Tuy nhiên, tự đặt ví dụ nhiều khi lại không hay, vì chúng ta đang dùng từ mới theo kiểu của mình, chứ không dùng từ mới theo kiểu của người bản ngữ.

Gọi là triết lý thì hơi quá, nhưng có một quan điểm mà tôi luôn chia sẻ với không chỉ học viên mà còn các đồng nghiệp. Đó là ứng dụng luôn luôn quan trọng hơn định nghĩa.

Vậy nên, mỗi khi học một kiến thức, một từ vựng mới, chúng ta hãy dành thời gian tìm thật nhiều ví dụ về nó. Trong từ điển Anh - Anh có nhiều ví dụ tốt nhưng các bạn cũng nên tham khảo thêm ở báo chí. Tôi hay gõ từ vào Google News để xem báo chí người ta dùng ra sao, phim ảnh...

Ở trong lớp cũng như ở các sự kiện, tôi luôn muốn tương tác với người nghe, làm sao cho họ là một phần của những kiến thức trong chia sẻ.

Ví dụ, có lần tôi nói về một kiến thức ngữ pháp khá khô khan là tiền tố trong tiếng Anh. Tuy nhiên, nếu cứ thao thao bất tuyệt thì chẳng ai vui và chẳng ai thấm được được gì, nên tôi giả học cách... mặc quần. Thông qua những động từ đơn giản như kéo khoá quần (zip your pants) và cởi khoá quần (unzip your pants) mọi người đều tự thấm được tiền tố “un-”. Việc tạo cầu nối với người nghe, người học thông qua những điểm chung là một điều tôi cũng đặt trọng tâm trong quá trình đào tạo giáo viên.

- Việc kết hợp giữa phương pháp học tập truyền thống (trên lớp) và phương pháp học hiện đại cùng Internet, smartphone có ý nghĩa, hiệu quả như thế nào với tiếng Anh?

- Có lẽ bây giờ mọi người đã quá quen thuộc với cụm từ “cách mạng công nghệ 4.0” rồi, nhưng trên thực tế, tiếng Anh đã rất phát triển và được phổ cập rộng rãi kể từ Cách mạng Công nghệ 3.0 khi mọi thứ bạn cần, mọi nguồn tài liệu học tập và ôn luyên, bạn đều có thể tìm thấy trên mạng Internet, qua các thiết bị điện tử có kết nối mạng. Các công nghệ mới này cho chúng ta rất nhiều lợi thế. Ví dụ khả năng tra cứu nhanh; khả năng so sánh, kiểm chứng thông tin; khả năng học trên nhiều nền tảng (nghe - nhìn) khả năng xin sự trợ giúp từ các cộng đồng mạng...

Những lợi thế này phục vụ cho việc tự học, chúng sẽ còn được phát huy tốt hơn nữa khi bạn có một giáo viên giúp mình có phương pháp học thông minh, không phí phạm thời gian và quan trọng là giữ được “lửa” trong quá trình học. Chính vì thế, tôi và các đồng nghiệp luôn nỗ lực dành thời gian trong lớp không phải để nhồi càng nhiều kiến thức các tốt, mà là cho học sinh những kỹ năng để họ có thể dễ dàng áp dụng, biến hoá. Clip Nguyễn Thành Đạt kể lại câu chuyện em học tiếng Anh cách nhà 60 km khiến nhiều người xúc động.

Bình luận